แก้กฎหมายคุ้มครองเด็ก ลดอายุเยาวชน ทางออกปัญหานักโทษเยาวชน

ปัญหานักโทษเยาวชนในไทยเป็นปัญหาเรื้อรังมายาวนาน ข้อมูลจากกรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม พบว่ามีนักโทษเยาวชนในเรือนจำทั่วประเทศกว่า 20,000 คน คิดเป็นร้อยละ 20 ของจำนวนนักโทษทั้งหมด โดยส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 15-18 ปี กระทำความผิดโดยไม่เกรงกลัวโทษที่จะได้รับในภายหลัง ทำให้หลายคนมองว่าการแก้กฎหมายคุ้มครองเด็กอาจช่วยให้เด็กเกรงกลัวต่อการกระทำความผิดไม่มากขึ้นกว่าเดิม ด้วยการลดอายุเยาวชนเพื่อให้ได้รับโทษเทียบเท่ากับผู้ใหญ่ 

เปิดประเด็น แก้กฎหมายคุ้มครองเด็กช่วยลดปัญหานักโทษเยาวชนได้จริงหรือไม่ 

สาเหตุที่เยาวชนกระทำความผิดนั้นมีหลากหลายปัจจัย ทั้งปัจจัยด้านครอบครัว สังคม และเศรษฐกิจ เด็กที่เติบโตในครอบครัวที่มีปัญหา ขาดความรักความอบอุ่น ขาดโอกาสทางการศึกษา และประสบปัญหาทางเศรษฐกิจ ย่อมมีความเสี่ยงที่จะกระทำความผิดได้ง่าย
กฎหมายคุ้มครองเด็กฉบับปัจจุบันกำหนดให้เด็กมีอายุไม่เกิน 18 ปีบริบูรณ์ หมายความว่า เด็กที่มีอายุระหว่าง 15-18 ปีถือเป็นเยาวชนที่สามารถกระทำความผิดได้ตามกฎหมาย ซึ่งหากเยาวชนกระทำความผิดร้ายแรง เช่น ฆ่าผู้อื่น ลักทรัพย์ ยาเสพติด ฯลฯ จะถูกส่งตัวเข้าเรือนจำ
การจำคุกเยาวชนเป็นทางเลือกสุดท้ายที่ควรใช้เมื่อจำเป็นเท่านั้น เพราะการจำคุกอาจส่งผลเสียต่อพัฒนาการของเยาวชนในระยะยาว ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม นักโทษเยาวชนที่ออกมาจากเรือนจำอาจต้องเผชิญกับปัญหามากมาย เช่น การถูกมองว่าเป็นผู้ร้าย ขาดโอกาสในการทำงาน ขาดทักษะที่จำเป็นในการดำรงชีวิต ฯลฯ ซึ่งอาจนำไปสู่การหวนกลับมากระทำความผิดซ้ำอีก

แก้กฎหมายคุ้มครองเด็ก ลดอายุเยาวชน ทางออกปัญหานักโทษเยาวชน

แนวทางหนึ่งที่อาจช่วยลดปัญหานักโทษเยาวชนได้ คือ การแก้ไขกฎหมายคุ้มครองเด็ก โดยลดอายุเยาวชนให้เหลือ 15 ปีบริบูรณ์ ซึ่งจะทำให้เยาวชนที่กระทำความผิดร้ายแรงจะถูกส่งตัวไปสถานพินิจและคุ้มครองเด็กแทนเรือนจำ สถานพินิจและคุ้มครองเด็กมีเป้าหมายในการช่วยเหลือฟื้นฟูเด็กที่กระทำความผิดให้กลับคืนสู่สังคมอย่างมีคุณภาพ โดยเน้นการบำบัดฟื้นฟู ฝึกทักษะชีวิต และเตรียมความพร้อมให้เด็กสามารถดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างอิสระ
การลดอายุเยาวชนจะช่วยเพิ่มทางเลือกในการจัดการกับเยาวชนที่กระทำความผิด โดยเน้นการฟื้นฟูและแก้ไขพฤติกรรมมากกว่าการลงโทษ ซึ่งจะช่วยลดโอกาสที่จะหวนกลับมากระทำความผิดซ้ำอีก นอกจากการแก้ไขกฎหมายแล้ว ภาครัฐและสังคมยังต้องร่วมมือกันในการแก้ไขปัญหานักโทษเยาวชน โดยมุ่งเน้นไปที่การแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ เช่น การส่งเสริมให้ครอบครัวมีความรักความอบอุ่น พัฒนาการศึกษาและอาชีพให้กับเด็ก และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับเยาวชน เพื่อให้เยาวชนเติบโตอย่างมีคุณภาพ และห่างไกลจากปัญหาการกระทำความ

รวมปัจจัยที่ทำให้เยาวชนไทยก่อเหตุผิดกฎหมายจนเกิดประเด็นแก้กฎหมายคุ้มครองเด็ก 
สาเหตุที่เยาวชนไทยก่อเหตุผิดกฎหมายโดยไม่กลัวโทษนั้น มีปัจจัยหลายประการ ทั้งปัจจัยด้านครอบครัว สังคม และเศรษฐกิจ จนทำให้ต้องพิจารณาประเด็นแก้กฎหมายคุ้มครองเด็ก  ดังนี้
ปัจจัยด้านครอบครัว ครอบครัวที่มีปัญหา เช่น พ่อแม่แยกทาง ขาดความรักความอบอุ่น พ่อแม่ติดยาเสพติด ฯลฯ จะทำให้เด็กขาดที่พึ่งทางจิตใจ ขาดทักษะในการแก้ปัญหา และอาจเกิดการเลียนแบบพฤติกรรมที่ไม่ดีจากพ่อแม่หรือคนใกล้ชิด ครอบครัวที่ขาดการดูแลเอาใจใส่ เช่น พ่อแม่ทำงานหนัก ปล่อยให้เด็กอยู่ตามลำพัง ฯลฯ จะทำให้เด็กขาดการเรียนรู้และการปลูกฝังค่านิยมที่ดี
ปัจจัยด้านสังคม สภาพแวดล้อมทางสังคมที่เต็มไปด้วยความรุนแรง เช่น การใช้ความรุนแรงในครอบครัว การล่วงละเมิดทางเพศ ฯลฯ จะทำให้เด็กซึมซับความรุนแรงและมองว่าความรุนแรงเป็นสิ่งปกติ สื่อสังคมออนไลน์ที่นำเสนอความรุนแรงและอาชญากรรมอย่างโจ่งแจ้ง โดยไม่คำนึงถึงผลกระทบต่อเยาวชน
ปัจจัยด้านเศรษฐกิจ ปัญหาความยากจน ทำให้เด็กขาดโอกาสทางการศึกษาและอาชีพ และต้องดิ้นรนหาทางหาเลี้ยงชีพด้วยตนเอง ซึ่งอาจนำไปสู่การกระทำความผิด